Nâng Cao Chất Lượng Phòng Ngừa Viêm Phổi Thở Máy
Khoa Hồi Sức Tích Cực & Chống Độc — Bệnh Viện Bãi Cháy, Quảng Ninh · 2025
Sức khỏe của bạn, trách nhiệm của chúng tôi
Đặt Vấn Đề
Viêm Phổi Thở Máy (VPTM) là gì?
Viêm phổi xuất hiện sau 48 giờ ở bệnh nhân thở máy qua ống nội khí quản hoặc mở khí quản, không có bằng chứng viêm phổi trước đó.
Tại Khoa HSTC&CD Bệnh Viện Bãi Cháy
  • Năm 2024: 880 lượt bệnh nhân, tổng 3.366 ngày thở máy
  • Tỷ lệ VPTM 6 tháng đầu 2022: 19,6% (20,6 ca/1000 ngày thở máy)
  • Tháng 12/2024: tuân thủ vệ sinh tay đạt 89,7%, nhiều nội dung chưa được giám sát đầy đủ
Mục tiêu 1
Tỷ lệ tuân thủ gói phòng ngừa VPTM ≥ 90%
Mục tiêu 2
Giảm tỷ suất VPTM xuống ≤ 15 ca/1000 ngày thở máy
Tổng Quan: Viêm Phổi Thở Máy
Đường Vào Của Vi Sinh Vật
Chất tiết vùng hầu họng
Dịch dạ dày trào ngược
Dụng cụ hô hấp hoặc bàn tay NVYT bị ô nhiễm
Đường máu, bạch mạch
Yếu Tố Nguy Cơ Chính
  • Bệnh nhân cao tuổi, béo phì, suy giảm miễn dịch
  • Đặt nội khí quản, mở khí quản, ống thông mũi dạ dày
  • Thở máy kéo dài — nguy cơ tăng 6–21 lần so với không thở máy
  • Dùng thuốc kháng acid, an thần quá mức

VPBV làm kéo dài nằm viện ~6,1 ngày, tốn thêm 10.000–40.000 USD/ca.
Gói Phòng Ngừa Viêm Phổi Thở Máy — 9 Giải Pháp
Bệnh viện Bãi Cháy xây dựng gói phòng ngừa VPTM gồm 9 giải pháp, tham khảo hướng dẫn Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai và Đại học Y Hà Nội, được ban hành theo Quyết định số 419/QĐ-BVBC ngày 28/3/2025.
1. Vệ sinh tay
5 thời điểm, 6 bước theo WHO/CDC
2. Tư thế bệnh nhân
Đầu cao 30–45°, xoay trở 3 giờ/lần
3. Vệ sinh răng miệng
Chlorhexidine 1,2%; bàn chải 2 lần/ngày
4. Hút đờm
Ống hút vô khuẩn hoặc hệ thống hút kín
5. Hệ thống dây thở
Không thay định kỳ; dẫn lưu nước ngưng thường xuyên
6. Sonde dạ dày
Kiểm tra vị trí, tránh trào ngược trước khi cho ăn
7. SBT hàng ngày
Đánh giá khả năng rút ống, rút ống sớm khi đủ điều kiện
8. Rời giường sớm
Ngồi mép giường, xe lăn, đi bộ nếu không có chống chỉ định
9. Dự phòng loét & DVT
Ức chế acid, kháng đông, vớ áp lực, vận động sớm
Phương Pháp & Thiết Kế Nghiên Cứu
Đối Tượng & Thời Gian
  • Bệnh nhân thở máy xâm lấn ≥ 48h tại Khoa HSTC&CD
  • Điều dưỡng chăm sóc bệnh nhân thở máy
  • Thời gian: 01/03/2025 – 30/09/2025
  • Tổng mẫu giám sát tuân thủ: n = 428 lượt quan sát
  • Tổng mẫu giám sát VPTM: n = 409 bệnh nhân
Tiêu Chuẩn Đánh Giá Tuân Thủ (48 điểm)

Tuân thủ: ≥ 44/48 điểm (≥ 90%). Hai nội dung (*) bắt buộc đạt.
Phân Tích Nguyên Nhân Gốc Rễ
Sơ đồ xương cá xác định các nguyên nhân chính dẫn đến tỷ suất VPTM cao (>15 ca/1000 ngày thở máy), từ đó lựa chọn giải pháp can thiệp ưu tiên.
Điều dưỡng
Chưa nắm quy trình; tự ý bỏ bước; áp lực công việc lớn
Quản lý & Giám sát
Tần suất kiểm tra còn ít; chưa có gói phòng ngừa & checklist đầu giường
Quy trình KSNK
Chưa cập nhật công cụ giám sát thực hành phòng ngừa viêm phổi
Trang thiết bị
Thiếu thiết bị hỗ trợ giám sát; chưa có hệ thống camera
Các Sản Phẩm Can Thiệp Đã Triển Khai
Hệ Thống Camera Giám Sát
Lắp 07 camera tại hành lang và phòng bệnh hồi sức từ 30/10/2024, phục vụ giám sát liên tục, khách quan.
Các Sản Phẩm Chính
Quyết định 419/QĐ-BVBC
Ban hành gói phòng ngừa VPTM ngày 28/3/2025
Checklist đầu giường
7 nội dung, theo dõi theo khung giờ cụ thể hàng ngày
Kế hoạch giám sát 07/KH-KSNK
Giám sát hàng ngày, báo cáo hàng tuần và hàng tháng
Quy chế khen thưởng/xử phạt
Hiệu lực từ 01/03/2025; áp dụng toàn bộ nhân viên khoa
Tập huấn điều dưỡng
Cập nhật kiến thức, đánh giá đầu ra, tháng 02/2025
Kết Quả: Tỷ Lệ Tuân Thủ Gói Phòng Ngừa
Tỷ lệ tuân thủ chung gói phòng ngừa VPTM đạt 94,1% — vượt mục tiêu đề ra (≥ 90%).
Tỷ lệ tuân thủ tăng từ 79% (tháng 3), 80% (tháng 4) và đạt 100% từ tháng 5 đến tháng 9/2025.
99.5%
Vệ sinh tay
86.9%
Tư thế bệnh nhân
72%
Vệ sinh răng miệng
90.2%
Quản lý áp lực cuff
98.8%
Hệ thống dây thở
100%
Sonde dạ dày
Kết Quả: Tỷ Suất Viêm Phổi Thở Máy
Nhận Xét
Tỷ suất VPTM giảm từ 17,5 ca/1000 ngày thở máy (trước can thiệp) xuống 10,2 ca/1000 ngày thở máy (tổng hợp tháng 3–9/2025), đạt mục tiêu đề ra.

Tháng 9/2025: chỉ còn 4,0 ca/1000 ngày thở máy — mức thấp nhất ghi nhận được.
Không tìm thấy mối liên quan giữa nhóm tuổi, giới tính hay số thủ thuật thực hiện với nguy cơ VPTM (p>0,05).
Kết Luận & Khuyến Nghị
Kết Luận
  • Tuân thủ gói phòng ngừa VPTM đạt 94,1% — vượt mục tiêu ≥ 90%
  • Tỷ suất VPTM giảm từ 17,5 xuống 10,2 ca/1000 ngày thở máy
  • Giám sát qua camera, checklist đầu giường và quy chế khen thưởng là các yếu tố then chốt
Khuyến Nghị
Bệnh viện: Cung ứng đầy đủ vật tư chăm sóc (bàn chải, Chlorhexidine, gối kê tư thế)
Khoa KSNK: Duy trì giám sát định kỳ; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin
Khoa HSTC&CD: Tập huấn định kỳ; bố trí nhân lực hợp lý để thực hiện đầy đủ gói phòng ngừa

Đề án có thể nhân rộng làm mô hình mẫu cho các khoa Hồi sức tích cực trong toàn bệnh viện và các đơn vị y tế khác.
Made with